سرمایهگذاری ۱۴۸.۲ میلیون دلاری در استارتآپهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا
فعالیتهای سرمایهگذاری در استارتاپهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) در ژوئن ۲۰۲۶ کاهش یافت. در این ماه، ۴۱ استارتاپ در مجموع توانستند ۱۴۸.۲ میلیون دلار سرمایه جذب کنند که نسبت به ماه قبل ۷۶ درصد کاهش را نشان میدهد. با این حال، میزان سرمایهگذاری همچنان نسبت به ژوئن ۲۰۲۵ حدود ۱۹۰ درصد بیشتر بوده است.
به گزارش کارآفرینی پرس، کاهش ماهانه در نگاه اول قابلتوجه به نظر میرسد، اما اگر تأمین مالی از طریق بدهی را از هر دو ماه حذف کنیم، فاصله تنها به ۱۵ درصد کاهش پیدا میکند. این موضوع نشان میدهد که اکوسیستم استارتاپی منطقه بهتدریج در حال بازیابی خود از شرایط ناآرام منطقهای است؛ شرایطی که در نیمه اول سال باعث کاهش فعالیتهای سرمایهگذاری شده بود.
نکته قابل توجه این است که تعداد معاملات در واقع افزایش یافته است؛ در ژوئن ۴۱ معامله سرمایهگذاری ثبت شد، در حالی که در ماه مه این تعداد ۳۳ معامله بود.
ماه ژوئن همچنین تغییرات مهمی در نحوه توزیع سرمایه در منطقه ایجاد کرد؛ هم از نظر جغرافیایی و هم از نظر حوزههای کاری، که باعث تغییر رتبهبندی معمول کشورهای پیشرو در اکوسیستم استارتاپی شد.
بازگشت مصر به جمع کشورهای برتر
امارات متحده عربی همچنان بزرگترین بازار منطقه از نظر جذب سرمایه باقی ماند؛ بهطوریکه ۱۲ استارتاپ در مجموع ۹۳.۸ میلیون دلار سرمایه جذب کردند.
در همین حال، نشانههایی از ثبات اقتصادی در مصر پس از کاهش تنشهای منطقهای ظاهر شده است. ارزش پوند مصر در برابر دلار آمریکا نسبتاً پایدار مانده و درآمدهای گردشگری نیز به بالاترین سطح خود در چند سال اخیر رسیده است.
در چنین شرایطی، مصر به رتبه دوم در میان اکوسیستمهای استارتاپی منطقه MENA از نظر جذب سرمایه صعود کرد. ۸ استارتاپ مصری در مجموع ۴۱.۴ میلیون دلار سرمایه جذب کردند.
عربستان سعودی که معمولاً یکی از دو بازار بزرگ منطقه محسوب میشود، این بار با فاصله زیاد در رتبه سوم قرار گرفت؛ زیرا ۵ استارتاپ سعودی مجموعاً تنها ۵.۷ میلیون دلار سرمایه دریافت کردند.
مراکش که در ماه مه هیچ سرمایهگذاری ثبت نکرده بود، دوباره وارد رتبهبندی شد و در جایگاه چهارم قرار گرفت؛ دلیل آن جذب ۵ میلیون دلار سرمایه توسط استارتاپ حوزه فناوری املاک (PropTech) به نام Agenz بود.
عمان نیز ماه فعالی داشت؛ ۱۰ استارتاپ عمانی مجموعاً ۱.۳ میلیون دلار سرمایه جذب کردند. اگرچه ارزش سرمایهگذاری پایین بود، تعداد بالای معاملات نشاندهنده نقش رو به رشد برنامههای شتابدهنده این کشور در تحریک فعالیتهای استارتاپی است.
هوش مصنوعی سازمانی در صدر قرار گرفت
در ماه ژوئن، ترکیب سرمایهگذاریها از نظر حوزه فعالیت نیز تغییر کرد.
حوزه هوش مصنوعی سازمانی (Enterprise AI) بیشترین سرمایه را جذب کرد؛ تنها ۲ استارتاپ در این حوزه مجموعاً ۷۶ میلیون دلار دریافت کردند.
حوزه فناوری مالی (FinTech) برای دومین ماه متوالی دومین بخش پرسرمایهگذاریشده باقی ماند و همچنان بیشترین تعداد معاملات را داشت؛ بهطوریکه ۱۳ استارتاپ در این حوزه ۴۳.۵ میلیون دلار جذب کردند.
پس از آن:
- حوزه فناوری مقرراتی (RegTech) با سه دور سرمایهگذاری، ۱۵.۲ میلیون دلار جذب کرد.
- استارتاپهای حوزه فناوری املاک (PropTech) از طریق سه معامله، ۷ میلیون دلار سرمایه دریافت کردند.
تمرکز سرمایهگذاران بر بنیانگذاران مراحل اولیه
در ماه ژوئن هیچ دور سرمایهگذاری سهامی در مراحل پیشرفته ثبت نشد و تقریباً تمام سرمایهها به استارتاپهای مراحل اولیه و همچنین تأمین مالی از طریق بدهی اختصاص یافت.
همچنین ۱۴ استارتاپ مرحله جذب سرمایه خود را اعلام نکردند.
استارتاپهای کسبوکار به کسبوکار (B2B) همچنان بیشترین توجه سرمایهگذاران را به خود اختصاص دادند؛ این شرکتها در ۲۷ معامله مجموعاً ۹۶.۳ میلیون دلار جذب کردند.
استارتاپهای مصرفکنندهمحور (B2C) نیز از طریق ۱۱ معامله کمتر از ۵۰ میلیون دلار سرمایه دریافت کردند.
باقی سرمایهها به مدلهای کسبوکار ترکیبی اختصاص یافت.
شکاف سرمایهگذاری همچنان ادامه دارد
شکاف سرمایهگذاری میان بنیانگذاران زن و مرد همچنان افزایش یافته است.
استارتاپهایی که توسط زنان رهبری میشدند، تنها ۲۶۰ هزار دلار در دو معامله جذب کردند.
تیمهای بنیانگذار با ترکیب زن و مرد نیز ۵.۶ میلیون دلار سرمایه دریافت کردند.
در مقابل، استارتاپهایی که بنیانگذاران مرد داشتند، بخش عمده سرمایهها را جذب کردند؛ آنها در ۳۷ معامله مجموعاً ۱۴۲.۳ میلیون دلار سرمایه به دست آوردند.
چشمانداز آینده
اگرچه نیمه اول سال ۲۰۲۶ با عدم اطمینانهای ژئوپلیتیکی و احتیاط بیشتر سرمایهگذاران همراه بود، روندهای اخیر سرمایهگذاری نشانههای امیدوارکنندهای از بازگشت اکوسیستم استارتاپی منطقه MENA نشان میدهد.
مقاومتی که این اکوسیستم در ماههای اخیر نشان داده، بیانگر افزایش اعتماد سرمایهگذاران منطقهای و بینالمللی به توانایی منطقه برای جذب پیامدهای اقتصادی درگیریای است که در ماه فوریه آغاز شد.
با وجود اینکه هنوز توافق نهایی میان ایالات متحده و ایران حاصل نشده است، اکوسیستم استارتاپی منطقه همچنان در حال سازگاری با شرایط جدید است و خود را برای نیمه دوم قویتر سال آماده میکند؛ البته اگر شرایط اقتصادی و سیاسی کلان همچنان باثباتتر شود.
برای تحلیل عمیقتر فعالیتهای سرمایهگذاری در نیمه اول سال ۲۰۲۶، گزارش سرمایهگذاری نیمه اول سال شرکت وامدا (Wamda) در تاریخ ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر خواهد شد.
انتهای پیام/
